Algemene info
Vormen van kindermishandeling
Traditioneel worden verschillende vormen van mishandeling onderscheiden:
- Lichamelijke mishandeling en verwaarlozing;
- Emotionele mishandeling en verwaarlozing;
- Seksueel misbruik;
- Munchhausen Syndroom by Proxy;
- Institutionele mishandeling en structurele mishandeling.
Lichamelijke mishandeling en verwaarlozing
Het betreft hier elke vorm van niet-accidenteel trauma waarbij lichamelijk letsel wordt toegebracht door allerhande vormen van geweldpleging zoals slaan, schoppen, schudden, verbranden, vergiftigen, niet toekennen van de nodige zorgen, niet tegemoet komen aan noodzakelijke behoeften,...
Emotionele mishandeling en verwaarlozing
Deze vormen van mishandeling kunnen gedurende lange tijd onopgemerkt blijven. Emotionele mishandeling omvat het hele spectrum van negatieve houdingen ten aanzien van het kind: verbaal teisteren, voortdurend bekritiseren, vernederen, aanhoudend terroriseren, een totaal gebrek aan aandacht, afwijzing of zelfs ontkenning van het bestaan van het kind. In geval van emotionele verwaarlozing ontbeert het kind liefde, geborgenheid, affectie, opvoeding, veiligheid. "Failure to thrive" kan het gevolg zijn van verwaarlozing en is een gevaarlijke toestand waarbij de lichamelijke ontwikkeling zoals het gewicht en de lengtegroei lager zijn dan normaal voor de leeftijd van het kind.
Seksueel misbruik
Dit is een bijzondere vorm van lichamelijke én emotionele mishandeling waarbij een kind betrokken wordt in seksuele activiteiten die het niet volledig begrijpt, waarvoor het onbekwaam is instemming te geven en waarbij sprake is van een machtswanverhouding. Grenzen worden overtreden, gevoelens van onmacht en totale verwarring treden op. Seksueel misbruik kent gradaties, het gaat van begluren, strelen, tonen van pornografisch materiaal tot gerichte seksuele handelingen en kan passief of actief zijn.
Munchhausen Syndroom by proxy
Minder frequent maar daarom niet minder erg is het "Munchhausen Syndroom By Proxy" (MSBP). In de praktijk gaat het dikwijls om mengvormen waarbij een bepaald type van mishandeling overheerst. Het is een bijzondere vorm van kindermishandeling waarbij door ouder/verzorger bij een kind een ziekte wordt gefingeerd of geïnduceerd.
Hoe?
Door het verwoorden van een onjuiste anamnese of het beschrijven van niet bestaande afwijkingen;
- Door het actief veroorzaken van reële afwijkingen;
- Door het vervalsen of verzwijgen van medische gegevens.
Aanvullende criteria
- Onverklaarbaar chronisch of recidiverend ziektebeeld;
- Medische shopping;
- Ontkennen van enige betrokkenheid door de pleger.
Institutionele mishandeling en structurele mishandeling
Structurele, maatschappijgebonden vormen van mishandeling bestaan ook, zo zijn bijvoorbeeld verkeerstoestanden voor kinderen bedreigend en gevaarlijk. Met institutionele mishandeling wordt dat soort mishandeling bedoeld dat kinderen overkomt binnen de maatschappelijke instellingen waar zij verblijven (school, internaat, jeugdinstelling, ziekenhuis). Ook hier kan een kind slachtoffer zijn van verwaarlozing of geweld. Zo ook kunnen tussenkomsten, bedoeld om een kind te helpen, hem geweld aandoen, het veelvuldig plaatsen en verplaatsen van een kind is hier een voorbeeld van.